اکستاسی چیست ؟

بررسی مسائل اجتماعی

 

اکستازی ؛ جادوی مرگ در قرن کنونی

چراغ ها روشن و خاموش می شوند. صدای موسيقی گوش را کر می کند. شدت رقص نورها هر لحظه بيشتر می شود. اشباحی ميان تاريکی و روشنايی خانه به شدت هر چه تمام تر بالا و پايين می پرند. آنها خسته نمی شوند. انگار اصلا خستگی برايشان معنايی ندارد . شور و هيجان آنقدر بالاست که فکر می کنی اين آدم ها از کره ديگری با انرژی فوق تصور آمده اند. اما ... ساعتی بعد بوی مرگ فضای خانه را پر می کند ...

24 ساعت بعد از هياهويی اين خانه خبری نيست. همه چيز به هم ريخته است اما کسی نای بلند شدن ندارد. هر کس گوشه ای خزيده و زانوی غم به بغل گرفته. ديگر رقص نور و موسيقی هم آن ها را به هيجان نمی آورد. انگار همه مرده اند. بوی مرگ فضای خانه را گرفته. آدم های اين جا حتی به اندازه يک آدم پير و فرسوده هم توان حرکتی ندارند. ديگر از آن همه فريادهای شاد خبری نيست. حالا حتی بعضی از آن ها گريه می کنند. خيلی ها نای گريه کردن هم ندارند.

ساعت های قبل آن ها سرشار از يک انرژی کاذب دنيا را در دستان خود می ديدند و احساس می کردند توان انجام هر کاری را دارند، اما حالا نه تنها ديگر دنيايی در دستانشان نيست که حتی توان از جا برخاستن هم ندارند.

اکستازی را بايد جادوی مرگ در قرن حاضر خواند ، تاثير اين قرص نيروزا آنقدرها باقی نمی ماند و وقتی به پايان برسد ديگر از شور و هيجان خبری نيست. آنچه باقی می ماند افسردگی و احساس بيهودگی است. احساسی که ممکن است ترا تا حد مرگ به جنون بکشاند.

 

**********

باور نمی کنم خنديدن برايت آنقدر مشکل شده که برای انجامش مجبوری دست به دامان يک محرک خارجی شوی. محرکی که تو را شاد نمی کند. تو را به دست جنون می سپارد تا هر چه می خواهی بر سر خودت بياوری. راستی بهانه هايت برای خنديدن تا به اين حد ته کشيده که فکر می کنی اکستازی دوست خوبی است و بهانه بهتری برای خنديدن، برای شاد بودن و برای اين که در وجودت احساس کنی پر از انرژی هستی؟!

مواد مخدر و اعتياد واژه های آشنايی است که تمام جوامع بشری به نوعی با آن دست به گريبانند. اما با شيوع بيماری هايی چون ايدز ، هپاتيت و ... اعتياد شکل ديگری به خود گرفته است. در حال حاضر يک فرد که مواد مخدر مصرف می کند فقط معتاد نيست بلکه می تواند ناقل بيماری های بسيار خطرناک هم باشد. اين در حالی است که همه جوامع بشری سال هاست در راه مبارزه با مواد مخدر گام برداشته اند و هزينه های گزافی هم پرداخت کرده اند. در کشور ما هم اين هزينه ها چندان کم نبوده است. جدای از هزينه های مادی که برای مبارزه با اين مواد به جامعه تحميل شده است، صدها شهيد نيز برای رسيدن به جامعه ای عاری از مواد مخدر داشته ايم. اما آيا با تمام اين اوصاف در اين راه موفق بوده ايم.

اين سوالی است که می توان به آن دو پاسخ داد: يکی اين که اگر بخواهيم به آمارهای رسمی در اين رابطه دلخوش کنيم بايد بگوييم ثابت نگه داشتن نرخ رشد افراد معتاد يک موفقيت بزرگ است، اما آمارهای غير رسمی نمی گذارد که ما خوشبينانه به اين قضيه نگاه کنيم. رشد روز افزون استفاده از مواد مخدر صنعتی در جامعه واقعيت تلخ ديگری را به ما نشان می دهد و آن افزايش تعداد افرادی است که به مصرف اين گونه مواد روی آورده اند.

استفاده  از مواد مخدر صنعتی و يا همان قرص های روان گردان بيشتر در بين جوانان شيوع پيدا کرده است و اين در حالی است که در کشور ما همچنان مواد مخدر را ترياک و هرويين می دانند و کسانی که از اين مواد استفاده می کنند مجرم اند. متاسفانه در قانون مبارزه با مواد مخدر هيچ ماده  قانونی  در رابطه  با مواد مخدر صنعتی وجود ندارد.                

 شکل خوشبينانه قضيه اين است که هنوز استفاده از قرص های روان گردان در بين جوانان ما شيوع پيدا نکرده است. اما آيا اين امر واقعيت دارد؟

گشت و گذاری چند ساعته در پاتوق های مختلف و پارک های شهر به خوبی جواب اين سوال را می دهد. حالا ما فقط با اکس رو به رو نيستيم. بلکه قرص های روان گردان با اسم های جديد و قدرت تاثيرگذاری بالاتر وارد بازار شده است. اين مواد مداوماً به روز می شوند و ما هنوز در قانون مبارزه با مواد مخدر هيچ ماده قانونی برای رويارويی با توزيع کنندگان و مصرف کنندگان آن نداريم. 

 

 

اکستازی چيست ؟

 پايه شيميايی اکستازی شبيه مسکالين و speed است. به اعتقاد بسياری از متخصصان اکستازی مانند LSD جزو اصلی گروه مواد مخدر توهم زا و سرخوشی آور به شمار می رود. در ساخت اکستازی موادی همچون استون، نيترواتان، کلورفورم و يا حتی فورماميد به عنوان مواد پايه به کار می روند. موادی که همگی در صنعت شيميايی و داروسازی کاربرد داشته و می توان به طور کاملا قانونی آن ها را تهيه و بعضی از اين مواد را بدون هيچ منعی استفاده کرد. عموماً ساخت اين مواد در آزمايشگاه های زيرزمينی صورت می گيرد. اما در مورد اکستازی قضيه فرق می کند. اين ماده نه تنها در لابراتوارهای کوچک زيرزمينی توليد می شود، بلکه در کارخانجات بزرگ هم هست. در سال 1989 فقط در مرز آلمان و هلند 3/1 ميليون عدد قرص اکستازی مصرف شده است.  اکستازی از طريق دهان و به صورت قرص همراه با آب مصرف می شود. در سطح خارجی اين قرص ها اغلب اشکال و حروفی دارند که به همراه  رنگ و ترکيبات رنگی ، شدت و مدت زمان تاثير و نوع ماده موثر آن را برای مصرف کننده مشخص می کند هر چند درستی اين کدها قابل اطمينان نيست.   

درباره عوارض سوء مصرف اکستازی هنوز اطلاعات قابل اطمينانی به دست نيامده و به دليل اختلاف نظرهای فراوانی که در مورد عوارض منفی مصرف اکستازی بر سلامت انسان وجود دارد  ،دستيابی به اطلاعات جامع علمی و آزمايشگاهی درباره عوارض و آسيب های ناشی از مصرف اين مواد مشکل شده است. به اين علت عوارض ناشی از سوء مصرف تنها بر پايه تجربه های مصرف کنندگان و گزارش های مددکارانی که به طور دايم با اين افراد سر و کار دارند ارزيابی می شوند.

 

علايم مصرف اکستازی

البته علايم آنی مصرف اکستازی با فاکتورهای مختلفی مانند ميزان دفعات مصرف ، ميزان خلوص ماده موثر، وضعيت روحی و جسمانی، انگيزه و موقعيت مکانی مصرف کننده ارتباط متستقيم دارد.

در واقع اکستازی همانند بسياری از مواد مخدر ديگر فقط احساس اوليه مصرف کننده را تشديد می کند. اين مواد تغيير ايجاد نمی کنند، مثلا احساس سرخوردگی، اندوه، تبديل به شادی و سرخوشی نمی شود. شايد به همين دليل اطلاق مواد روان گردان به انواع محصولات اکستازی چندان درست به نظر نيايد.

همچنين برای بسياری از افراد اکستازی محرک هيجان آور و در عين حال آرامش بخش است و علاوه بر آن تاثيرات توهمی ، تحريک فانتزی را نيز به دنبال دارد. اما مصرف کنندگان پيش از آن که عوارض روانی مواد را احساس کنند ابتدا عوارض جسمانی مصرف مواد را تجربه می کنند.

در افرادی که برای اولين بار اکستازی مصرف می کنند، حدود 30 دقيقه پس از مصرف معمولا افزايش ضربان قلب ، تعريق شديد، انقباض عضلانی ، عدم احساس درد بروز می کند.اما افرادی که به دفعات اين مواد را مصرف می کنند احساس سوزن سوزن شدن بدن ، بی قراری ، نا آرامی و اضطراب را توصيف می کنند.

برای تشخيص عوارض ناشی از مصرف انواع مختلف مواد، همواره بايد علامت ها و عوارض مصرف با مشاهدات به دست آمده آزمايشگاه های دارو سازی و آزمايش های کلينيکی و نتايج بررسی  و آزمايش قرص ها مقايسه شوند، تا در حد ممکن بتوان دريافت چه ماده موثری مصرف شده است.

 افزايش دمای بدن ،  فشار خون و همچنين افزايش فزاينده توان بدنی از آثار آنی جسمانی مصرف مواد هستند. از عوارض ناخواسته ای که نيز ممکن است بروز کند  می توان به تهوع، خشکی دهان ، انقباض عضلات فک و همچنين عدم تعادل اشاره کرد. علاوه بر اين مصرف اکستازی همراه با فعاليت شديد بدنی ممکن است عوارض جسمانی - روانی مانند کم آبی شديد، استفراغ ، ترس  و واهمه شديد را در پی داشته باشد. اين عوارض معمولا پس از حرکت های شديد و طولانی در محل گرم و پر جمعيت به ويژه محفل های شبانه و پارتی ها بروز می کند که در موارد  نادر منجر به سکته قلبی و يا مغزی نيز شده است. مصرف کنندگان گاه تا حد مرگ می رقصند تا جای که آب بدنشان به شدت کاهش يافته و به دليل مصرف مواد، سيستم گيرنده های درد در بدنشان مختل شده و شخص مشکلات ناشی از کم آبی شديد را احساس نمی کند.

 تاثيرات روانی

از نظر روانی مصرف اکستازی در بسياری از افراد اعتماد به نفس را افزايش داده و شخص راحت تر با ديگران ارتباط برقرار می کند، به طوريکه معاشرتی شدن، بی پروايی در رفتار و گفتار، احساس محبوب بودن و مورد توجه قرار گرفتن، احساس قدرت و نيروی فوق العاده داشتن ، بروز رفتارهای هيجانی و تشديد اميال جنسی از آثار مصرف اکستازی گزارش شده است.

بزرگترين مشکل مصرف کنندگان اکستازی پايان سرخوشی اوليه است. زيرا با از بين رفتن تاثير دارو و نشئگی حاصل از سوء مصرف يا به اصطلاح "اکستازی فيلم"، افسردگی شديد و عميق بروز می کند. افسردگی همراه با عوارض ديگر مانند بی قراری، اضطراب، خستگی و کوفتگی عضلات، همچنين بی انگيزگی و بی تفاوتی شديد در زندگی روز مره فرد را تحت تاثير قرار  می دهد. درکنار اين موارد ميل مفرط و شديد به مصرف مجدد مواد نيز در فرد به وجود می آيد که می تواند اولين قدم و همچنين قدم تعيين کننده در راه وابستگی روانی به مواد مخدر باشد.

 

 عوارض دراز مدت

هنوز در مورد عوارض دراز مدت سوء مصرف اکستازی اطلاع دقيقی در دست نيست . اما در اين نکته که سوء مصرف اکستازی با خلوص بالا و به دفعات، کارايی و عملکرد سيستم عصبی مغز را به شدت دچار آسيب می کند شکی وجود ندارد.  بيش از همه حافظه کوتاه مدت مغز دچار اختلال می شود. بعضی مصرف کنندگان می گويند که در حالت نشئگی حافظه کوتاه مدتشان را به کلی از دست داده اند اما در بعضی موارد حافظه دراز مدتشان فعال شده است. اکستازی مانند ديگر مواد مخدر سيستم ايمنی بدن را به شدت تضعيف می کند و آسيب پذيری بدن را در برابر بيماری های عفونی و ويروسی به شدت افزاش می دهد. علاوه بر آن ارگان هايی که کار دفع مواد سمی  زايد بدن مثل کليه و کبد را بر عهده دارند دچار صدمات جبران ناپذير می شوند.

افرادی که مصرف را تازه شروع کرده اند زندگی روز مره شان هنوز تحت تاثير مصرف قرار ندارد، اما پس ازحدود شش ماه مصرف مداوم،  اشتياق مفرط و غير قابل کنترل به مصرف دايمی در آنها به وجود می آيد. ضمن اين که اشتياق به مصرف اين مواد فرد را به سمت استعمال و مصرف مواد مخدر ديگر مانند حشيش، کوکايين و حتی بعضی داروهای پزشکی روان گردان سوق می دهد.

 

حرف آخر

مبارزه با مواد مخدر و اصلاً بحث مواد مخدر، بحث تازه ای نيست. عادت کرده ايم آمارهای ضد و نقيض را از ارگان ها و نهادهای متولی مبارزه با مواد مخدر بشنويم. يکی می گويد 2 ميليون نفر ، يکی می گويد5/3 ميليون نفر، يکی می گويد 6 ميليون نفر و آنچه ما در کوی و برزن می بينيم آمار بيشتری را نشان می دهد. به هر حال بايد منتظر باشيم و ببينيم قانون جديد مبارزه با مواد مخدر چه وقت تصويب می شود و به مرحله اجرا در می آيد و چه تاثيری در مبارزه با اين مواد خانمانسوز دارد !