از او بايد آموخت
براي پروفسور محمود حسابي

تصويري از آخرين لحظات حيات دكتر
شام در كنار تخت استاد سرد شده است . ظاهراً ديگر نيازي به خوردن غذا نيست . پزشكان و مسؤلان بيمارستان به اين نتيجه رسيده اند كه معالجه روي قلب استاد ديگر اثري ندارد . لذا آنژيوكت تزريق چند دارو براي ادامه تپش قلب از رگ دست راست و آنژيوكت تزريق مسكن درد از رگ دست چپ ايشان خارج و حتي ماسك تأمين اكسيژن كه ديگر ريه ها قادر به تأمين آن نبود را برداشته و تنها سنسورهاي تپش قلب روشن است . شگفت اينكه در چنين حالتي در كمال حيرت پزشكان و متخصصين بيمارستان كانتونال دانشگاه ژنو ، پروفسور حسابي در آخرين لحظات حيات ، به چيزي جز مطالعه و افزايش دانش خويش نمي انديشد .
اين تصوير منحصر به فرد را يكي از كاركنان خود بيمارستان به عنوان يك تصوير تكان دهنده و تأثيرگذار ثبت كرده است .
پي نوشت ۱ : براي درك قضيه بايد به عمق قضيه انديشيد . و به اينكه شما ميدانيد تا مدتي ديگر خواهيد مرد اما دست از مطالعه بر نداريد . واقعاً حيرت انگيز است .
پی نوشت ۲ :
سيد محمود حسابي در سال 1281 (ه.ش) ، از پدر و مادري تفرشي در تهران زاده شدند. پس از سپري نمودن چهار سال از دوران كودكي در تهران ، به همراه خانواده (پدر ، مادر ، برادر) عازم شامات گرديدند. در هفت سالگي تحصيلات ابتدايي خود را در بيروت ، با تنگدستي و مرارت هاي دور از وطن در مدرسه كشيش هاي فرانسوي آغاز كردند و همزمان ، توسط مادر فداكار ، متدين و فاضله خود (خانم گوهرشاد حسابي) ، تحت آموزش تعليمات مذهبي و ادبيات فارسي قرار گرفتند. استاد ، قرآن كريم را حفظ و به آن اعتقادي ژرف داشتند. ديوان حافظ را نيز از برداشته و به بوستان و گلستان سعدي ، شاهنامه فردوسي ، مثنوي مولوي ، منشات قائم مقام اشراف كامل داشتند.
شروع تحصيلات متوسطه ايشان مصادف با آغاز جنگ جهاني اول ، و تعطيلي مدارس فرانسوي زبان بيروت بود. از اين رو ، پس از دو سال تحصيل در منزل براي ادامه به كالج آمريكايي بيروت رفتند و در سن هفده سالگي ليسانس ادبيات ، در سن نوزده سالگي ، ليسانس بيولوژي و پس از آن مدرك مهندسي راه و ساختمان را اخذ نمودند. در آن زمان با نقشه كشي و راهسازي ، به امرار معاش خانواده كمك مي كردند. استاد همچنين در رشته هاي پزشكي، رياضيات و ستاره شناسي به تحصيلات آكادميك پرداختند.
شركت راهسازي فرانسوي كه استاد در آن مشغول به كار بودند ، به پاس قدرداني از زحماتشان ، ايشان را براي ادامه تحصيل به كشور فرانسه اعزام كرد و بدين ترتيب در سال1924 (م) به مدرسه عالي برق پاريس وارد و در سال 1925 (م) فارغ التحصيل شدند.
همزمان با تحصيل در رشته معدن ، در راه آهن برقي فرانسه مشغول به كار گرديدند و پس از پايان تحصيل در اين رشته كار خود را در معادن آهن شمال فرانسه و معادن زغال سنگ ايالت "سار" آغاز كردند. سپس به دليل وجود روحيه علمي ، به تحصيل و تحقيق ، در دانشگاه سوربن ، در رشته فيزيك پرداختند و در سال 1927 (م) در سن بيست و پنج سالگي دانشنامه دكتراي فيزيك خود را ، با ارائه رساله اي تحت عنوان "حساسيت سلول هاي فتوالكتريك" ، با درجه عالي دريافت كردند.
استاد با شعر و موسيقي سنتي ايران و موسيقي كلاسيك غرب به خوبي آشنايي داشتند و ايشان در چند رشته ورزشي موفقيت هايي كسب نمودند كه از آن ميان مي توان به ديپلم نجات غريق در رشته شنا اشاره نمود.
پروفسور حسابي به دليل عشق به ميهن و با وجود امكان ادامه تحقيقات در خارج از كشور به ايران بازگشت و با ايمان و تعهد ، به خدمتي خستگي ناپذير پرداخت تا جوانان ايراني را با علوم نوين آشنا سازد. پايه گذاري علوم نوين و تاسيس دارالمعلمين و دانشسراي عالي ، دانشكده هاي فني و علوم دانشگاه تهران ، نگارش ده ها كتاب و جزوه و راه اندازي و پايه گذاري فيزيك و مهندسي نوين ، ايشان را به نام پدر علم فيزيك و مهندسي نوين ايران در كشور معروف كرد. حدود هفتاد سال خدمت علمي ايشان در گسترش علوم روز و واژه گزيني علمي در برابر هجوم لغات خارجي و نيز پايه گذاري مراكز آموزشي ، پژوهشي ، تخصصي ، علمي و ... ، از جمله اقدامات ارزشمند استاد به شمار مي رود .

